گیاهان برای رشد و نمو خود مانند سایر موجودات نیازمند به مواد غذایی میباشند. این مواد غذایی دورن خود گیاه تولید میگردد اما برای تولید همین مواد نیاز به جذب عناصر غذایی از طریق ریشه یا برگ از خاک میباشند. اما گاهی عناصر موجود در خاک برای رشد گیاه کافی نبوده و درنتیجه گیاه نمیتواند مواد غذایی مورد نیاز خود را دریافت کند و دچار کمبود خواهد شد. یکی از راه حلهای پیش رو برای رفع کمبود مواد غذایی گیاهان استفاده از کودهایی شیمیایی است.
یکی از کاملترین کودهای شیمیایی، کود مایع N.P.K است که علاوه بر عناصر ماکرو نیتروژن، فسفر و پتاسیم مقداری عناصر میکرو ضروری را نیز شامل میشود. پس میتوان گفت کود مایع N.P.K یک کود کامل و ضروری برای استفاده در مزرعه، باغ و گلخانه است.
کود برسیکا(NPK) شامل 9٪ نیتروژن، 14٪ فسفر و 14٪ پتاسیم و هورمونهای رشد میباشد. این نوع کود میتواند برای انواع مختلفی از گیاهان و مراحل رشد آنها مفید باشد. در ادامه این مقاله، به بررسی ترکیبات و مزایا و کاربردهای این کود خواهیم پرداخت تا درک بهتری از نحوه عملکردآن را به دست آوریم.
نیتروژن به عنوان یک عنصر کلیدی در تشکیل پروتئینها و کلروفیل محسوب میشود. این عنصر به ویژه در رشد شاخ و برگ گیاهان مهم است.
نقش ازت درگیاهان بسیار حیاتی است و جزو عناصر کلیدی برای رشد و عملکرد گیاهان به شمار میآید. به طور کلی ازت به دلیل تاثیر در ساختار پروتئینها، نقش در کلروفیل، رشد سبز، فعالیتهای متابولیکی و افزایش تولید در گیاه از اهمیت ویژهای برخوردار است. کمبود نیتروژن در گیاه یک مشکل تغذیهای بسیار مهم است که گیاهان را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد. دلیل کمبود ازت یا سایر عناصر غذایی در خاک شستشوی نیترات، تثبیت فسفر، فرسایش خاک و برداشت محصولات از زمین است. به همین دلیل در صورت بروز علائمی مانند زردی برگها، کاهش رشد، کوچک ماندن سایز میوهها و… باید اقدام به رفع این کمبود نمایید.
کاربرد: مناسب برای گیاهان در مراحل ابتدایی رشد که به رشد سریع شاخ و برگ نیاز دارند.
فسفر نقش حیاتی در انتقال انرژی و توسعه سیستم ریشهها، گلدهی و میوهدهی دارد. این عنصر به تقویت ریشهها و تسهیل جذب سایر مواد مغذی توسط گیاه کمک میکند.
فسفر از عناصري اسـت کـه دسترسـي آن در خـاک بـراي گياهان با محدوديت هاي زيادي مواجه ميباشـد، بـه طـوری که pH زياد و آهکی بودن خاک، شـرايط اسـيدي بـودن خـاک، وجود کلسيم، آهن و آلومينيم زياد و همچنين دمـاي کـم خـاک باعث کاهش جذب آن توسط ريشههاي گياهان ميگردد. در بسياري از خاکهاي کشاورزي دنيا، فسفر خـاک مهـمتـرين عامل محدود کننده توليدات گياهي است.
علائم کمبود فسفر در گیاهان میتواند به صورت متنوعی ظاهر شود. برخی از این عوامل شامل کاهش رشد، تغییر رنگ برگ گیاه، محدودیت رشد گیاه و ریشه، کاهش عملکرد و غیره میباشد.
براي بهبود توليـد محصولات گياهي، روش مرسوم زارعين، اضافه کردن هر سـاله مقادير زيادي کودهاي فسفري به خاک اسـت. پـژوهشهـا نشان داده که فسفر باعـث رشـد و قـوي شـدن ريشـه، قـوي و ضخيم شدن ساقههـا، پـرحجم شـدن دانـههـا، افـزايش ميـزان عملکرد و زودرسي محصولات شده و در عمـل تلقـيح گـلهـا دخالت دارد. به هر حال، راندمان جـذب فسـفر خيلـي کـم است و بين ۱۰ تا ۳۰ درصـد تغييـر مـيکنـد.
کاربرد: مهم برای مراحل گلدهی و میوهدهی و همچنین در تقویت ریشهها.
پتاسیم یکی از عناصر مغذی ضروری برای گیاهان است و نقشهای متعددی در رشد و توسعه آنها ایفا میکند. برخی از وظایف کلیدی پتاسیم در گیاه به شرح زیر است:
کاربرد: مناسب برای بهبود کیفیت میوهها و افزایش مقاومت گیاه به شرایط محیطی.
• افزایش قدرت جوانه زنی و پنجه زنی
• افزایش سطح برگ و رشد رویشی
• تسریع و رشد گیاهان بذری ، قلمه زده و شاخه بریده
• افزایش پنجه زنی – استحکام ساقه و جلوگیری از ورس در غلات
• افزایش توان ریشه زایى در گیاه و جذب بهتر عناصر غذایى
• انتقال مواد غذایى به بافت زایشى وافزایش کمیت و کیفیت محصول
• قابلیت استفاده در تمامى مراحل رشد گیاه
• فاقد کلر، سدیم و مناسب براى مصرف در خاك هاى شور
• حاوى نسبت متعادلى از ترکیبات نیتروژن ، فسفر و پتاسیم
• قابلیت جذب سریع از طریق برگ
کود NPK (برسیکا) با ترکیب متعادل نیتروژن، فسفر و پتاسیم، یکی از گزینههای مؤثر برای بهبود رشد گیاهان و افزایش کیفیت محصولات کشاورزی است. این کود به ویژه برای زمانهایی که گیاهان به گلدهی و میوهدهی نیاز دارند، مناسب است. استفاده صحیح و بهینه از آن میتواند به رشد سالم و عملکرد بهتر گیاهان کمک کند.
مطالعه مقاله: همه چیز درباره کود فسفوتک (دی آمونیوم فسفات مایع)
